Μαγνητικό Πεδίο
ΒασικόΕισαγωγή στο Μαγνητικό Πεδίο
Το μαγνητικό πεδίο είναι μία θεμελιώδης έννοια του ηλεκτρομαγνητισμού που περιγράφει την επίδραση που ασκούν μαγνήτες και ηλεκτρικά ρεύματα στον χώρο γύρω τους. Αποτελεί διανυσματικό πεδίο, δηλαδή σε κάθε σημείο του χώρου αντιστοιχεί ένα διάνυσμα που ονομάζεται ένταση μαγνητικού πεδίου ή μαγνητική επαγωγή.
Πηγές Μαγνητικού Πεδίου
Το μαγνητικό πεδίο δημιουργείται από:
- Μόνιμους μαγνήτες: Υλικά που διατηρούν τις μαγνητικές τους ιδιότητες
- Ηλεκτρικά ρεύματα: Κινούμενα ηλεκτρικά φορτία δημιουργούν μαγνητικό πεδίο
- Μεταβαλλόμενα ηλεκτρικά πεδία: Σύμφωνα με τις εξισώσεις Maxwell
Μαγνητικές Δυναμικές Γραμμές
Οι μαγνητικές δυναμικές γραμμές είναι νοητές γραμμές που χρησιμοποιούνται για την απεικόνιση του μαγνητικού πεδίου. Οι ιδιότητές τους είναι:
- Είναι κλειστές καμπύλες (δεν έχουν αρχή και τέλος)
- Η εφαπτομένη σε κάθε σημείο δίνει τη διεύθυνση του
- Η πυκνότητά τους είναι ανάλογη του μέτρου του
- Δεν τέμνονται μεταξύ τους ποτέ
- Εξέρχονται από τον βόρειο πόλο και εισέρχονται στον νότιο πόλο
Μονάδες Μέτρησης
Η ένταση του μαγνητικού πεδίου μετριέται σε:
- Tesla (T) στο SI:
- Gauss (G) σε CGS:
Ομογενές Μαγνητικό Πεδίο
Ένα μαγνητικό πεδίο λέγεται ομογενές όταν το διάνυσμα έχει την ίδια τιμή (μέτρο και διεύθυνση) σε όλα τα σημεία μιας περιοχής του χώρου. Στην πράξη, ομογενές πεδίο συναντάμε:
- Στο εσωτερικό μακρού σωληνοειδούς
- Μεταξύ των πόλων ενός πεταλοειδούς μαγνήτη
Μαγνητικό Πεδίο της Γης
Η Γη συμπεριφέρεται ως ένας γιγάντιος μαγνήτης με:
- Μαγνητικό βόρειο πόλο (κοντά στον γεωγραφικό νότιο)
- Μαγνητικό νότιο πόλο (κοντά στον γεωγραφικό βόρειο)
- Ένταση πεδίου περίπου T στην επιφάνεια
Αρχή της Επαλληλίας
Όταν υπάρχουν πολλές πηγές μαγνητικού πεδίου, το συνολικό πεδίο σε ένα σημείο είναι το διανυσματικό άθροισμα των επιμέρους πεδίων:
Βασικοί Τύποι
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1: Το μαγνητικό πεδίο σε μια περιοχή του χώρου έχει ένταση T. Να εκφραστεί η ένταση σε Gauss.
Λύση:
Χρησιμοποιούμε τη σχέση μετατροπής :
Παράδειγμα 2: Δύο παράλληλοι αγωγοί δημιουργούν μαγνητικά πεδία T και T σε ένα σημείο Ρ. Αν τα πεδία έχουν ίδια διεύθυνση και φορά, να βρεθεί το συνολικό πεδίο.
Λύση:
Εφαρμόζουμε την αρχή της επαλληλίας:
Παράδειγμα 3: Δύο μαγνητικά πεδία με εντάσεις T και T είναι κάθετα μεταξύ τους. Να βρεθεί το μέτρο του συνολικού πεδίου.
Λύση:
Επειδή τα πεδία είναι κάθετα, χρησιμοποιούμε το Πυθαγόρειο θεώρημα: