Θερμότητα
ΒασικόΕισαγωγή στη Θερμότητα
Η θερμότητα είναι μια μορφή ενέργειας που μεταφέρεται μεταξύ δύο σωμάτων λόγω διαφοράς θερμοκρασίας. Δεν αποτελεί ιδιότητα ενός σώματος, αλλά περιγράφει τη μεταφορά ενέργειας.
Σημαντική Διάκριση: Η θερμότητα () δεν πρέπει να συγχέεται με τη θερμοκρασία (). Η θερμοκρασία είναι μέτρο της κινητικής ενέργειας των μορίων, ενώ η θερμότητα είναι η ενέργεια που μεταφέρεται.
Μονάδες Θερμότητας
- Joule (J): Η μονάδα SI για την ενέργεια και τη θερμότητα
- Θερμίδα (cal):
- Κιλοθερμίδα (kcal):
- BTU (British Thermal Unit):
Τρόποι Μεταφοράς Θερμότητας
1. Αγωγή (Conduction)
Η μεταφορά θερμότητας διά μέσου ενός υλικού, χωρίς μετακίνηση της ύλης. Η θερμότητα μεταφέρεται μέσω ταλαντώσεων των μορίων.
Νόμος του Fourier:
όπου:
- ο ρυθμός ροής θερμότητας (W)
- ο συντελεστής θερμικής αγωγιμότητας (W/m·K)
- η επιφάνεια κάθετη στη ροή ()
- η διαφορά θερμοκρασίας (K ή °C)
- το πάχος του υλικού (m)
2. Μεταφορά (Convection)
Η μεταφορά θερμότητας μέσω κίνησης ρευστού (υγρού ή αερίου). Το θερμότερο ρευστό ανεβαίνει και το ψυχρότερο κατεβαίνει, δημιουργώντας ρεύματα μεταφοράς.
Φυσική μεταφορά: Οφείλεται στη διαφορά πυκνότητας λόγω θερμοκρασίας
Εξαναγκασμένη μεταφορά: Επιτυγχάνεται με εξωτερικά μέσα (ανεμιστήρες, αντλίες)
3. Ακτινοβολία (Radiation)
Η μεταφορά θερμότητας μέσω ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, χωρίς να απαιτείται υλικό μέσο.
Νόμος Stefan-Boltzmann:
όπου:
- η ισχύς ακτινοβολίας (W)
- ο συντελεστής εκπομπής (0 ≤ ε ≤ 1)
- η σταθερά Stefan-Boltzmann
- η επιφάνεια ()
- η απόλυτη θερμοκρασία (K)
Θερμότητα και Αλλαγές Φάσης
Κατά την αλλαγή φάσης, η θερμοκρασία παραμένει σταθερή ενώ προσφέρεται ή αφαιρείται θερμότητα.
Λανθάνουσα θερμότητα τήξης:
Λανθάνουσα θερμότητα εξαέρωσης:
όπου και οι λανθάνουσες θερμότητες τήξης και εξαέρωσης αντίστοιχα.
Για το νερό:
- (τήξη πάγου)
- (εξαέρωση νερού)
Θερμική Ισορροπία
Όταν δύο ή περισσότερα σώματα με διαφορετικές θερμοκρασίες έρχονται σε επαφή, ανταλλάσσουν θερμότητα μέχρι να φτάσουν σε κοινή θερμοκρασία ισορροπίας.
Αρχή διατήρησης της ενέργειας:
ή ισοδύναμα:
με τη σύμβαση: για απορρόφηση, για αποβολή θερμότητας.
Βασικοί Τύποι
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1: Ένας τοίχος πάχους και επιφάνειας έχει συντελεστή αγωγιμότητας . Αν η εσωτερική θερμοκρασία είναι και η εξωτερική , να βρεθεί ο ρυθμός απώλειας θερμότητας.
Λύση:
Παράδειγμα 2: Πόση θερμότητα απαιτείται για να μετατραπούν πάγου στους σε νερό στους ;
Λύση:
Παράδειγμα 3: Ένα σώμα επιφάνειας και βρίσκεται σε θερμοκρασία . Να βρεθεί η ισχύς ακτινοβολίας που εκπέμπει.
Λύση:
Μετατρέπουμε: