Επιτάχυνση
ΒασικόΕισαγωγή στην Επιτάχυνση
Η επιτάχυνση είναι το μέγεθος που περιγράφει πόσο γρήγορα μεταβάλλεται η ταχύτητα ενός σώματος. Είναι διανυσματικό μέγεθος και αποτελεί τον ρυθμό μεταβολής της ταχύτητας ως προς τον χρόνο.
Μέση Επιτάχυνση
Ορισμός: Η μέση επιτάχυνση ενός σώματος ορίζεται ως ο λόγος της μεταβολής της ταχύτητας προς το χρονικό διάστημα:
Στην ευθύγραμμη κίνηση:
Στιγμιαία Επιτάχυνση
Ορισμός: Η στιγμιαία επιτάχυνση είναι η επιτάχυνση σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή:
Στην ευθύγραμμη κίνηση:
Η επιτάχυνση είναι η δεύτερη παράγωγος της θέσης ως προς τον χρόνο.
Φυσική Ερμηνεία
Η επιτάχυνση δείχνει πώς μεταβάλλεται η ταχύτητα:
- Θετική επιτάχυνση (): Η ταχύτητα αυξάνεται (προς τη θετική φορά)
- Αρνητική επιτάχυνση (): Η ταχύτητα μειώνεται (προς την αρνητική φορά)
- Μηδενική επιτάχυνση (): Η ταχύτητα παραμένει σταθερή
Επιτάχυνση και Επιβράδυνση
Προσοχή: Η επιβράδυνση δεν σημαίνει απαραίτητα αρνητική επιτάχυνση!
- Επιτάχυνση: και έχουν την ίδια φορά (το μέτρο της ταχύτητας αυξάνεται)
- Επιβράδυνση: και έχουν αντίθετη φορά (το μέτρο της ταχύτητας μειώνεται)
Μονάδες Μέτρησης
Η επιτάχυνση μετριέται στο SI σε μέτρα ανά δευτερόλεπτο στο τετράγωνο (m/s²).
Γραφική Παράσταση ταχύτητας-χρόνου
Στο διάγραμμα :
- Η κλίση της καμπύλης δίνει τη στιγμιαία επιτάχυνση
- Το εμβαδόν κάτω από την καμπύλη δίνει τη μετατόπιση
- Οριζόντια γραμμή σημαίνει (σταθερή ταχύτητα)
Σχέση με τη Δύναμη
Σύμφωνα με τον Δεύτερο Νόμο του Newton:
Η επιτάχυνση είναι ανάλογη της δύναμης και αντιστρόφως ανάλογη της μάζας.
Βασικοί Τύποι
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1: Ένα αυτοκίνητο αυξάνει την ταχύτητά του από σε σε . Να βρεθεί η μέση επιτάχυνσή του.
Λύση:
Παράδειγμα 2: Η ταχύτητα ενός σώματος δίνεται από τη σχέση (σε m/s). Να βρεθεί η στιγμιαία επιτάχυνσή του τη χρονική στιγμή .
Λύση:
Για :
Παράδειγμα 3: Ένα σώμα κινείται με θέση (σε m). Να βρεθούν η ταχύτητα και η επιτάχυνση ως συναρτήσεις του χρόνου.
Λύση:
Ταχύτητα:
Επιτάχυνση: